|
Hinduizm
Hindistan 'ın
en belirgin dinlerinden biri de Hinduizmdir. Hint dinlerindeki gelişmeler
sonucu hinduizm adını alan din, Brahmanların hakimiyet sağladıkları
dönemde ise Brahmanizm terimi ile ifade edilmiştir. Günümüzde
Hinduizm ve Brahmanizm terimlerinin bir biri yerine kullanıldığı
bilinmektedir. Yaygın bir anlayışa göre Hinduizm ve Brahmanizm
terimleriyle, en eski Vedalar döneminden günümüze ulaşmış bulunan
Hintlerin inanç, düşünüş, his ve hayat tarzları kastedilmektedir.
Hint yarımadasındaki halkın çoğunun dini inanç ve geleneklerini
ifade ettiği için Hinduizm terimini kullanmaktadır.Hindular ise
dinlerini "Sanatana Dharma" yani ezeli ve ebedi din
veya baki din diye adlandırırlar. Bu dine mensup kişilere de "sanatani"
yani baki denir.
Tarihi kayıtlardan elde edilen bilgilere göre takriben M.Ö. 1500 yılları
civarında Doğu Avrupa 'dan gelen Ariler, Hindistan 'ı ele geçirirler.(Aryan
işgali teorisi hemen hemen hiçbir Hindu tarafından kabul edilmez...Dahası
bu teoriye karşı çıkan çok sayıda bilim adamı da vardır..."Ari
ırk" ın hayali bir ırk olduğunu gerçekte böyle bir topluluğun
olmadığını söyleyen çok insan var.. Hindulara göre Hinduizm MÖ
1500 yıllarında oluşmamıştır...Aryan işgali teorisi kabul edilse
bile Hindistan'ı sözde işgal eden Aryanların Veda ilahileri yüzlerce
yıldır "oral tradition" yoluyla ağızdan ağıza aktarılıyordu..MÖ1500
de düzenlenerek yazıya geçirildi...Bu Rig-veda ayetleri en az MÖ2000-1800
yılları arasına denk geriye gidiyor) İki farklı halkın bir biriyle
karışması sonucu dini inanç ve geleneklerde bir birine karışmıştır.
Kökü yüzyıllar öncesine kadar uzanan bu karışım sonucu Hinduizm
ortaya çıkmıştır. Bu iki ırkın karışımından meydana gelen bu
gelişme beş devreye ayrılır.
-Vedalar dönemi
-Upanişalar dönemi
-Klasik dönem
-Ortağ 'daki İlahiyat, felsefe gelişme dönemi
-Modern dönem

Hinduizm;
yaklaşık dünya nüfusunun %12 ' sini oluşturur. Hinduizmin tespit
edilebilmiş belli bir kurucusu bilinmediği gibi kendine özgü bir
inanç sistemi ve kitabı da yoktur. Hinduizmin temelinde Brahma (Mutlak
Varlık) inancı yatmaktadır. Bu husustaki geniş bilgiyi Hinduizmin
Kutsal Metinleri olan Veda 'larla Brahmana 'larda bulmak mümkündür.
Hinduizm Ari ırkın üstünlüğü,kast sistemi,sınırsız bir vatan
sevgisi ve bağlılık duygusu kavramları üzerine kurulmuş toplumsal
ve siyasi olguların bir özel görüntüsüdür. Hinduizmin bir ilk
lideri temel tebliği bildiren bir ilk kurucusu olmadığı için bir
anlamda kurucularının kalabalık olduğunu söyleyebiliriz.
İnanç Sistemi
Hinduizm 'de Tanrı sayısı akıl almaz derecede çoktur.
Tanrı Brahma 'nın dünyayı meydana getirdiğine inanılır. Tanrı Şiva
ve Vişnu Brahma 'dan sonra gelir.(Rig-veda'da "Tanrı'nın/gerçekliğin
tek olduğunu ama bilgeler tarafından farklı adlarla anıldığı"ayeti
bulunmaktadır. Hindulara göre bütün bunlar tek olan Brahman'ın
tezahürleridir) Hinduizmde saygı gösterilen bazı varlıklar
Kaylasa,Himalaya Dağları,Ganj Yamuna Nehri ( Hindu geleneklerine göre
kutsal Ganj Nehri 'nin bir kolu olan Yamuna 'yı arındırmak için
Hindu rahipleri gümüş maşrapalar içinde 850 litre süt dökmüşlerdir)
vardır. Vedalar Dönemi 'nde önemli sayılan pek çok Tanrı bugün
unutulmuş gibidir; onlara nadiren dua edilir. Bazı Hindu tanrıları
ile yaptıkları işler ise şöyledir ;
-Güneş tanrısı Surya
-Ay tanrısı Soma
-Rüzgar tanrısı Vayu
-Su tanrısı Varun
-Yağmur tanrısı İndra
-Ateş tanrısı Agni
-Ölüler aleminin tanrısı Yama
Hinduizm 'in Tanrı
anlayışı çeşitli mezhep ve ekollere göre değişik şekilde algılanmıştır.
Bir kısım Hindu 'lar monoteisttirler. Bir Hindu doğumundan ölümüne
kadar bütün hayatı boyunca belirli merasimleri yerine getirmekle mükelleftirler.
Nitekim adaklarının yerini bulması için ziyaret, kalbin aydınlanması
için, meditasyon şarttır. Vedalar Dönemi 'nde ölenlerin cesetleri kısmen
gömülür, kısmen yakılırken, günümüzde ise Muktilerin(Hindu
inancına göre reenkarnasyon döngüsünden kurtulmuş ermiş kişi) dışında
bütün cesetler yakılmaktadır. Dullarında yakıldığı Hindistan
'da bu uygulama genel bir kaide halini almıştır. Bununla beraber günümüzde
ara sıra da olsa dulların yakıldığına şahit olunmaktadır. İnançlarına
göre bu dini merasimden sonra kadın gökyüzünde kocasıyla birleşmektedir.
Kutsal Metinleri
Hinduizm mukaddes kitaplarının tamamını içine alan
metinler Veda 'lardır. Sanskritçe yazılmış olan Veda 'lar 4 bölümden oluşur.
1 - Rigveda : Tanrıları tazim için yazılmış on kitaptan ibarettir. 1028
ilahiyi ihtiva eder. Veda 'ların en eskisi ve en önemlisidir. Dünya dinleri
içinde en eski belge özelliğini taşımaktadır.
2 - Samaveda : Kurban esnasında söylenen ilahileri ihtiva eder. Bir çeşit
melodiler Vedasıdır. Yüksek sesle okunur.
3 - Yajurveda : Bu da
kurbanla ilgili formüllerden meydana gelmiştir. Bazı kesimleri nesir,
bazı kesimleri manzum olmak üzere iki bölümden oluşmuştur. Bir özelliği
de kurban esnasında mırıldanarak okunmasıdır.
4 - Atharvaveda : Kainat ve büyü ile ilgili dualardan ibaret olan
Atharvaveda 'yı Brahman 'lar hayatın belirli pozisyonlarında okumak
zorundadırlar.
Genellikle bütün Veda 'larda ilahi, niyaz, dua, hayat kaideleri, tılsım
ve büyü ile ilgili konular iç içedir. Veda 'ların tabiat üstü güçlerle
temas kurduğuna hakim kişilerin kalplerine doğduğuna da inanılır.
Genellikle Hinduizm 'in mukaddes metinleri sadece Veda 'lardan ibaret değildir.
Brahma, Upanişad ve Aranyaka 'lar da Vedaların tamamlayıcısı niteliğindedirler.
Upanişad 'lara göre kainat insan ruhlarının (Atman) dünya ruhu ile
(Brahman) birleşmesinden meydana gelmiştir. Ebedi saadet, Atman-
Brahman birleşmesiyle gerçekleşir. Upanişad 'lar Tanrı, kainat,
ruh, ölümden sonraki hayat vb. konuları işlemiştir. Bu sayılan
kutsal metinler dışında Muhabharata Destanı, 240.000 cümleden oluşmakta
ve dünyanın en uzun destanı olma niteliğini korumaktadır.
Hinduizmde Kast Sistemi
Hinduizmde halkın ayrıldığı
sınıflardan her birine Kast denir. Bir bakıma Kast aynı işle meşgul
olan görev ve gelenekleriyle bir birine sımsıkı bağlanan insanların
meydana getirdiği birlik diye de tanımlanabilir. Kendi isteği doğrultusunda
Kast seçemez, belli bir Kast 'ta dünyaya gelir. Bununla beraber
sonradan Kast terk eden, Kast dışı sayılan gruplar da vardır.
Bunlara dokunulmazlar denir. Kast sistemi Hinduizm inançlarından
kaynaklanır. Belli başlı 4 Kast vardır:
1 - Brahmanlar (rahip ve alimler)
2 - Kşatriya (prensler ve askerler)
3 - Vaişya (tüccar, esnaf ve çiftçiler)
4 - Şudra (işçiler, sanatkarlar)
Bu Kast 'lar dışında, insanlığın en aşağı tabakası sayılan
birde Parya sınıfı vardır. Kast içinde en önemli yeri işgal
eden Brahman 'ların başlıca görevleri, kurban ayinlerini idare
etmektir; kutsal metinleri (Veda) korumak, dini ayinleri icra etmek irsî
haklarıdır.
Meslekler Kast 'lara ayrıldığı gibi, evlenmeler de ancak aynı Kast
içinde cereyan edebilir. Yeme - içme, giyim - kuşam, nişan ve düğün
merasimleri de her Kast için belli özellikler taşır.

Karma
Bir sebep-sonuç kanunu olan
karma,insanın geçmişte yaptığının gelecekte ayrıca görüleceği
esasına dayanır. İnsan ektiğini biçer. Bugün ekilen yarın alınacaktır.
İyiliklerin karşılığı iyilik,kötülüklerin karşılığı kötülük
olacaktır.
Karma, her kararın doğru ve yanlış sonuçlarını tespit eden bir
kavramdır. Karma 'da asıl olan mükafat beklemeden hareket etmektir. Böylece
sonuç bekleme arzusu frenlenmiş olur. Karma 'ya göre ölüm yokluk değil
bir halden diğerine geçiştir.
Reenkarnasyon
Ruhun
bir bedenden ötekine geçtiği inancı
nın
adı olan reenkarnasyon, karma doktrine bağlı olarak doğmuştur.
Reenkarnasyon inancına göre, bedenden ayrı olarak ruhun ölümden
sonra devamlılığı, ruhun kendi derecesi içinde yüksek veya alçak
bir şekilde meydana gelmektedir. Buna göre insan yaptıklarına uygun
tarzda, insan, hayvan veya Tanrı olarak yeniden doğar. Ölümden
sonraki hayatta mutlu olmak, hayatta iken doğru hareket etmeğe bağlıdır.
Sonuç itibariyle herkes yaptığından sorumlu tutulacaktır.
Reenkarnasyon inancına göre kişinin ölümden korkmasına gerek
yoktur. İnsan devamlı olarak tekrar doğuşlarla isteklerine kavuşur.
Reenkarnasyon inancına Yunan, Eski Mısır,bazı Hıristiyan Mezhepleri
ve Tanrının Yolu Topluluğu gibi dinlerde de rastlanmaktadır.
Hulul (Enkarnasyon-Avatar-)
Arapça bir kelime olan
hulul Tanrı Vişnu 'nun insan şeklinde kendini göstermesi anlamına
gelir. Hinduizme göre Tanrı her döneminde çeşitli şahsiyetlere bürünerek
kendini göstermiş, kötülüğü yok ederek,insanların ihtiyacı olan
kanunları bildirmiştir. Böylece tanrısal mesajlar sonsuza kadar
devam edecektir.
İbadet ve Ayinler
Hinduizmde ayin ve ibadetler
3 temele dayanır. Bunlar ;
Güzel ameller
Bilgi sahibi olmak
Tanrı ile beraber olmak
Bu gayelere ulaşmak için sırayla şu hususlar yerine getirilmelidir.
Ölenler için kurbanlar kesmek
Güneşe saygı göstermek
Doğumda ve ölümde ibadet etmek (düzenlemek)
Mukaddes metinleri devamlı okumak
Hakikat bilgisini elde etmeye çalışmak
Her an Tanrı 'nın varlığını düşünerek O 'na kullukta bulunmak
Hinduizmde ayin esnasında bir takım kutsal sözler telaffuz edilir Om
en etkili kelimedir. Hemen her yerde ibadet etmek mümkündür. Tapınaklar
olmak la beraber ibadet ve ayinler ferdilik tercih edilir. Tanrı her
yerde yapılan ibadeti gördüğü için, ibadetin belirli bir şekli ve
düzeni yoktur. İbadetin ortak sembolü kabul edilen Om, her
ibadet ve yemekten önce,Veda 'ları okumaya ve her tür işe başlarken
söylenir. İlk ibadete sabah şafaktan önce başlanır;doğuya doğru
dönülerek oturulur. Evlerde de genellikle tapınılan puta ayrılmış
bir oda bulunur.
İnekler ,tüm kainatın anası olan Devi'nin yani Tanrıça'nın sembolü
sayıldığı için,inek ve öküzler caddelerde,alış veri
merkezlerinde veya diledikleri her yerde serbestçe dolaşılabilir.
Etinin yenilmesi yasaktır.(Hinduizmde inek Tanrı değldir ona tapılmaz)
Tapınaklarda yapılan ibadet evdeki ibadetten biraz farklıdır. İbadete
boru çalınarak başlanır. Her köyde tapınak vardır. Büyük
mabetlerin hemen yakınında kutsal yıkanmayı sağlayan havuzlar
bulunur.
Hinduların günlük vacip ibadetleri ise ; 1-Japa=zikir çekmek,2-Puja=Tanrı'ya
saygı sunmak
Mabetlerdeki yıllık ayinler dışında ilkbahar , sonbahar ve yeni yılda
özel şenlikler yapılır. Bazı mezheplerde kabile başkanlarına bir
nevi kutsallık vererek onlara saygı gösterildiği,ölmüş kahraman
ve azizlere de yardım için dua edildiği görülmektedir. Kurban,
Hinduizmde çok önemli bir yer tutar ve dini hayatın eksenini teşkil
eder. Tanrıların kudretlerini kurban sayesinde gösterdikleri inancı
tartışılamaz. Bu insanlar ancak kurban sayesinde tanrılarla ilgi
kurabilirler. Tanrılara sunulan her şey kurban edilir.
Kutsal sayılan 7 ziyaret
yeri vardır. Hinduların hayatında önemli rol oynayan bu kutsal
yerlere ziyaret ve Hac seferlerinin en bilineni Benares 'e (Bu şehrin
ismi değiştirilmiş ve eski kutsal ismi Varanasi olmuştur) yapılan
ziyarettir.
Hinduların bunların dışındaki günlük olmayan ibadetleri ise ;homa=ateş
ayini,yajna=büyük kurban töreni,vrata=kutsal günlerde oruç tutmak,
yatra=hacca gitmek, seva=karşılıksız hizmet etmek tir.
Günümüzde Hinduizm
Günümüzde Hindistan,
Seylan, Pakistan, Nepal ve Hint Yarımadasında ki diğer bölgeler de
yoğun taraftara sahip olan Hinduizm mensuplarına dünyanın bir çok
ülkesinde de rastlanmaktadır. Hindistan 'da Müslüman ve Sıkh Dini
mensupları ile zaman zaman şiddetli çatışmalara girmektedirler.
800.000.000 'un üzerinde inananı bulunan Hinduizm günümüz dünyasında
(özellikle Hindistan 'da) insanların yaşamlarını etkilemeye devam
etmektedir.
|
. |